Czosnek galicyjski

Małopolska słynie nie tylko z wyjątkowych atrakcji turystycznych, ale również z charakterystycznych dla tych ziem produktów. Można tu wyruszyć choćby szlakiem czosnku galicyjskiego. Na świecie istnieje niemal 300 odmian tego warzywa, ale czosnek z południa Polski z pewnością wyróżnia się z tej grupy. Jest produktem chronionym w Unii Europejskiej, posiadającym certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne. W kraju zwiększa się areał plantacji czosnku. Rośnie konkurencja ze strony towaru pochodzącego z Hiszpanii, dlatego coraz większe znaczenie mają uprawy lokalne, regionalne, wyróżniające się na rynku, a na dodatek ze znakiem jakości.

Obszar geograficzny, na którym wytwarzany jest czosnek galicyjski, leży na obszarze Galicji – to nazwa ziem polskich, które w latach 1774–1918 należały do zaboru austriackiego. Od tej historycznej nazwy, pochodzi nazwa „Czosnek galicyjski”. Jak wynika z danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wzmianki na temat uprawy czosnku na obszarze geograficznym, do którego odnosi się nazwa „Czosnek galicyjski”, sięgają XVII wieku. Szymon Syreński, zwany również Syreniuszem, profesor Akademii Krakowskiej, botanik, lekarz i badacz leczniczych właściwości roślin, opisał w swym dziele, „Zielnik herbarzem z języka łacińskiego zowią …”, wydanym w 1613 roku, 756 gatunków roślin spotykanych na południu Polski. W tej książce, autor ponad sto razy wymienia czosnek uprawny jako roślinę łatwo dostępną w okolicach Krakowa, czyli „Czosnek galicyjski”, niezwykle cenną z punktu widzenia medycznego. Związek „Czosnku galicyjskiego” z obszarem jego wytwarzania oraz jego renomę, potwierdza również legenda, która głosi, że na okoliczne targi i jarmarki przybywało się po grudkę soli i ząbek czosnku. Sława czosnku była najprawdopodobniej znaczna, ponieważ Jan Chryzostom Pasek, polski barokowy pamiętnikarz, żartobliwie napisał w swoich „Pamiętnikach”, że to z powodu czosnku, który miał być lepszy w smaku niż węgierski, książę Siedmiogrodu Jan Rakoczy najechał w 1657 roku na ziemie polskie. Jednakże, zgodnie z relacją autora, cały czosnek, który zrabowały wojska Rakoczego, został przez nie zjedzony. Natomiast Zbigniew Morstin, literat okresu baroku, który również brał udział w oblężeniu Krakowa przez Szwedów w 1655 roku, stworzył wiersz, w którym wychwala zalety czosnku i stawia go – wraz z cebulą i rzodkwią, na pierwszym miejscu wśród przypraw i leków.

Obecnie, duży wpływ na jakość czosnku galicyjskiego, mają umiejętności lokalnych producentów m.in. selekcja materiału do sadzenia, wybór odpowiedniego terminu sadzenia, tak aby rośliny mogły się dobrze ukorzenić przed nadejściem przymrozków, terminu ogławiania czy temperatury suszenia.

Pod nazwą czosnek galicyjski może być sprzedawany wyłącznie produkt w postaci świeżych główek czosnku pospolitego odmian „Harnaś” i „Arkus”. Wysoka jakość i specyficzne cechy tego produktu, związane są z warunkami glebowo-klimatycznymi obszaru, na którym jest wytwarzany. Czosnek ten ma szczególne właściwości fizyko-chemiczne i organoleptyczne, które odróżniają go od innych produktów. Charakteryzuje się wysoką zawartością alliny (związku odpowiadającego za charakterystyczny smak czosnku) – średnio o 5% więcej zawartość w porównaniu z czosnkami tych samych odmian uprawianymi w innych częściach kraju. Wyróżnia się również fioletowo-różowym lub fioletowym zabarwieniem łuski okrywającej, dużą główką i małą liczbą ząbków w główce, dzięki czemu wielkość pojedynczego ząbka jest większa w porównaniu do innych czosnków – opowiada Paweł Grojec, producent czosnku galicyjskiego z Januszowic w gminie Słomniki.

Chcesz przeczytać cały artykuł?

https://agronomist.pl/artykuly/czosnek-galicyjski

https://agronomist.pl/

0 polubień
Poprzedni wpis: Monika Liberacka z krainy mleka siennegoNastępny wpis: Smart villages, czyli rewitalizacja usług wiejskich

Powiązane wpisy