Dolina karpia

Wiele osób nie wyobraża sobie Bożego Narodzenia bez karpia. W tradycji polskiej kuchni, zawsze należał do ryb szlachetnych, które trafiały do magnatów, biskupów, książąt, a także na królewskie stoły. Od ponad 700 lat, z hodowli karpia słyną okolice Zatora – pełne rozległych kompleksów stawów. Wzmianki o nich, można znaleźć w historycznych źródłach z końca XIII wieku. Pierwsze hodowle karpia, założono tu jednak prawdopodobnie już w XII wieku – według legendy – za przyczyną tatarskich jeńców. 20 grudnia obchodzimy Dzień Ryby.

Produkcja karpia zatorskiego, prowadzona jest na terenie trzech sąsiadujących ze sobą gmin położonych w zachodniej części województwa małopolskiego. Są to: gmina Zator, gmina Przeciszów – położone w powiecie oświęcimskim oraz gmina Spytkowice, położona w powiecie wadowickim. Gminy te, od 2003 roku, wspólnie realizują projekt „Dolina Karpia”. Obszar geograficzny produkcji karpia zatorskiego, obejmuje łącznie 134 km2, przy czym w największym stopniu produkcja prowadzona jest na terenie Gminy Zator. Nie bez przyczyny mówi się, że Zator to polska stolica karpia. Święto Karpia, Festiwal Doliny Karpia, Zatorskie Żniwa Karpiowe, Zatorski Karp na Świątecznym Stole – to tylko niektóre imprezy, które się tu odbywają, promują królewską rybę i cieszą się naprawdę sporym zainteresowaniem turystów.

Karp zatorski charakteryzuje się dobrym wygrzbieceniem i zwartą formą. Jest rybą szybko przyrastającą, o wysokiej wydajności mięsnej. Mięso karpia zatorskiego charakteryzuje się świeżym rybim zapachem i delikatnym smakiem. Do produkcji karpia zatorskiego, stosuje się krzyżówki czystej linii karpia zatorskiego z czystymi liniami: węgierską, jugosłowiańską, gołyską oraz izraelską. Otrzymane w ten sposób potomstwo, charakteryzuje się także wysokimi cechami produkcyjnymi i dobrą przeżywalnością. Masa ciała karpia zatorskiego, wynosi od 1100 gram do 1800 gram. Początki rybactwa i hodowli karpia w tym miejscu, sięgają do czasów panowania Bolesława Krzywoustego, który przekazał Ziemię Zatorską synowi Władysławowi. Tak się zaczęło. Potem rządy objął syn Mieszko, który w 1291 roku pozwolił zbudować trzy młyny na rzece Skawie w Bachowicach – doprowadziło to do odnowienie zamulonego wylewem Wisły jeziora i rozpoczęcie w nim gospodarki rybackiej. I tak się właśnie zaczęło rybactwo w Zatorze. Kolejnym ważnym momentem dla rozwoju rybactwa w ówczesnym księstwie, był 1493 rok, kiedy to książę Janusz IV pozwolił mieszczanom zatorskim na wykopanie dwóch sadzawek i napełnienie ich wodą, którą sprowadził z rzeki Wieprzówki. Dodatkowo, utworzone wtedy zostały pierwsze dwa “odrostaliszcza” do pielęgnowania narybku odpowiedniki obecnych przesadek narybkowych – z pasją opowiada Franciszek Sałaciak, prezes Stowarzyszenia Dolina Karpia.

Jak wskazują eksperci Rybackiego Zakładu Doświadczalnego w Zatorze, wraz z śmiercią księcia Janusza IV, księstwo zatorskie przechodzi do Polski. Odtąd, królowie polscy otoczyli te krainę troskliwa pieczą, by wreszcie w roku 1564 na walnym Sejmie koronnym, wcielić księstwo do korony polskiej.

Przeglądając materiały Ossolineum z roku 1569 dowiadujemy się, że za “kopę” karpia 3 letniego płacono niebagatelną na tamte czasy cenę od 2 zł 16 gr. do 3 zł 6 gr, nazywając te karpie “piątnikami”, czyli godnymi piątkowego stołu. Stawy, które obecnie istnieją, są w zarysie przestrzennym, w pewnym stopniu, odpowiednikami stawów z XVI wieku, kiedy to za kasztelanii Myszkowskiego i Seweryna Bonara, wykonano je wykorzystując niewolników tatarskich. Niezmiennie, od setek lat, niekwestionowanym “królem” tych stawów, pozostaje karp.

Chcesz czytać dalej?

https://agronomist.pl/artykuly/dolina-karpia

https://agronomist.pl/

0 polubień
Poprzedni wpis: Anielska wieś – LanckoronaNastępny wpis: Lubelska strażniczka tradycji kulinarnej

Powiązane wpisy