Fasola pnie się w górę!

Choć fasolę zazwyczaj postrzegamy jako podstawowy składnik potraw meksykańskich i kojarzymy ze słynnym burrito, w Polsce także nie brakuje ciekawego jej wykorzystania w regionalnej kuchni. Największym rejonem uprawy najbardziej znanej i największej polskiej fasoli – tycznej wielokwiatowej „Piękny Jaś”, jest powiat tarnowski w województwie małopolskim. W gminie Zakliczyn już wkrótce odbędzie się coroczne fasolowe święto. A jest co świętować – fasola przeżywa swój renesans – i to nie tylko w kuchni wegetarian i wegan!

Fasola jest jedną z najstarszych roślin uprawianych w Ameryce Środkowej i Południowej od ponad 7 tysięcy lat. Po odkryciu Ameryki, Hiszpanie i Portugalczycy przywieźli dwa gatunki fasoli, znane i uprawiane dotychczas w całej Europie: fasolę zwyczajną i fasolę wielokwiatową. Jak wynika z publikacji naukowej „Uprawa roślin” Karoliny Jasińskiej i Andrzeja Koteckiego z 2003 roku, w Europie fasolę uprawiano początkowo w ogrodach botanicznych i przyklasztornych, ale wymieniana jest także jako składnik ogrodów zielarskich w projektowanych ogrodach cesarskich Karola Wielkiego. Fasola to jedno z najbardziej wartościowych warzyw zawierających wiele substancji odżywczych. Jej poszczególne gatunki różnią się wielkością, barwą, a także smakiem. Łączy je to, że posiadają lekkostrawną skrobię, łatwo rozpuszczalny błonnik, który pomaga usuwać nadmiar cholesterolu oraz hamuje rozrost komórek nowotworowych.

Dolina Dunajca to teren, przez który dawniej przebiegał jeden z najważniejszych szlaków handlowych i komunikacyjnych, co wzmacniało rozwój gospodarczy oraz zachęcało do osiedlania się na tym obszarze. Teren ten należy do najcieplejszych miejsc w Polsce. To właśnie tu można spotkać plantacje wyjątkowej fasoli – Piękny Jaś z Doliny Dunajca. Są położone wyjątkowo nisko, zazwyczaj w dolinie rzeki, która osłania pola od wiatru. Tutejsi producenci mają wiedzę i doświadczenie niezbędne do uprawy, a zwrócić uwagę trzeba m.in. na dobór tyczki czy wybranie optymalnego terminu podcięcia roślin, by zdążyć przed pierwszymi przymrozkami.

Prowadzenie plantacji fasoli ”Piękny Jaś” jest bardzo pracochłonne, a najwięcej pracy, jak również kosztów pochłania przygotowanie i zamontowanie konstrukcji. Najczęstszym sposobem prowadzenia są tyczki – ze względu na łatwość ich pozyskania, jest to zwykle materiał po przecinkach leśnych. Średnio, stosuje się od 8-12 tys. sztuk na hektar. Rzadziej wykonuje się konstrukcje – ze względu na koszty montażu i demontażu oraz większe koszty materiałów stosowanych do wykonania jak pale, odciągi, druty – wyjaśnia Władysław Salamon z Małopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego.

Zbudowanie sławy Królestwa Fasoli na południu kraju nie było takie trudne, choć uprawa fasoli do łatwych nie należy.

Sadzenie, ze względu na wrażliwość wschodzących roślin na przymrozki, wykonujemy w ostatnim tygodniu kwietnia lub na początku maja. Wiosną i jesienią, poranne mgły ograniczają gwałtowną zmianę temperatury między dniem i nocą. Powodzie występujące na naszym obszarze spowodowały naniesienie na pola uprawne wartościowych namułów rzecznych, co poprawiło żyzność gleb. Wszystko to wpływa na ukształtowanie warunków glebowo-klimatycznych optymalnych do uprawy. Stąd możemy się pochwalić naszą fasolą Piękny Jaś i naszym fasolowym zagłębiem – opowiada Anna Kot, producentka Pięknego Jasia z Doliny Dunajca.

Fasola Piękny Jaś z Doliny Dunajca została zarejestrowana przez Komisję Europejską jako Chroniona Nazwa Pochodzenia. Wyróżnia się dużymi nasionami, cienką i miękką skórką oraz krótkim czasem gotowania. Co ważne, fasola ta zawiera więcej magnezu niż uprawiana gdzie indziej (80 mg/kg), co wynika z wysokiej zawartości pierwiastka w tutejszej glebie. Uprawnienia do produkcji fasoli z oznaczeniem Chroniona Nazwa Pochodzenia, mogą otrzymać jedynie rolnicy uprawiający ją na obszarze 11 gmin leżących w dolinie rzeki Dunajec: Gródek nad Dunajcem (powiat nowosądecki), Zakliczyn, Wojnicz, Wierzchosławice, Radłów, Wietrzychowice, Tarnów, Pleśna, Żabno (powiat tarnowski), Czchów (powiat brzeski) oraz Gręboszów (powiat dąbrowski) w województwie małopolskim.

Piękny Jaś z Doliny Dunajca smakuje słodkawo, a jego struktura jest niezwykle delikatna. Fasola ta – pod różnymi postaciami, jest ważnym elementem regionalnej kuchni. Nasiona należą do największych w obrębie gatunku fasoli wielokwiatowych. Mają kształt nerkowaty, bocznie spłaszczony, błyszczącą okrywę o jednolitym białym zabarwieniu. Są gładkie, dobrze wypełnione i jednolite w kształcie. Tysiąc nasion fasoli Piękny Jaś waży od 1,1 do 1,5 kg.

Chcesz przeczytać cały artykuł?

https://agronomist.pl/articles/fasola-pnie-sie-w-gore

https://agronomist.pl/

0 polubień
Poprzedni wpis: Kraina otwartych okiennicNastępny wpis: Malarki z Zalipia

Powiązane wpisy